ఆపదలో, ఆందోళనలో, భయంలో మనకు తోడుగా నిలిచే దైవంగా (Hanuman) ను మన పెద్దలు ఎప్పటినుంచో ఆరాధిస్తూ వస్తున్నారు. భక్తి, శక్తి, ధైర్యానికి ప్రతీకగా నిలిచిన ఆంజనేయస్వామి అనేక రూపాల్లో భక్తుల కోరికలను నెరవేర్చుతాడని నమ్మకం. అయితే, మధ్యప్రదేశ్లో ఉన్న ఒక ప్రత్యేక ఆలయంలో హనుమంతుడు భక్తులకు “అప్పులు” కూడా ఇస్తాడన్న విశేషం ఆసక్తికరంగా మారింది.

ఈ అరుదైన సంప్రదాయం Ratlam జిల్లాలోని బిబడోడ్ గ్రామంలో వెలసిన (Hanuman) Temple Bibadodలో కొనసాగుతోంది. కొన్నేళ్ల క్రితం గ్రామస్థులు కలిసి ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. అనంతరం యాగాలు నిర్వహించేందుకు భక్తులు విరాళాలు సమకూర్చారు.
ఆ విరాళాల్లో మిగిలిన డబ్బును ఆలయ ధర్మకర్తలు ఒక మంచి ఉద్దేశంతో వినియోగించారు. గ్రామంలోని చిన్న వ్యాపారులు, అవసరంలో ఉన్నవారికి రుణాల రూపంలో ఇవ్వడం ప్రారంభించారు. ఈ విధంగా “హనుమ ఖాతా” నుంచి అప్పులు తీసుకున్నవారు తమ వ్యాపారాల్లో లాభాలు పొందారని స్థానికులు చెబుతున్నారు.
ఆ తరువాత ఈ సంప్రదాయం గ్రామంలో విస్తరించింది. హనుమంతుని ఆశీస్సులతో తీసుకున్న అప్పు విజయాన్ని అందిస్తుందని విశ్వాసం పెరిగింది. చిన్న వ్యాపారులే కాదు, పెద్ద వ్యాపారులు కూడా ఈ ఆలయానికి వచ్చి అప్పులు తీసుకోవడం ప్రారంభించారు. తీసుకున్న డబ్బును సమయానికి తిరిగి చెల్లిస్తూ, కొంత వడ్డీ కూడా అందజేస్తున్నారు.
ఈ వడ్డీ ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని ఆలయ నిర్వహణ, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు వినియోగిస్తున్నారు. దీంతో ఈ వ్యవస్థ ఒక విధంగా సామాజిక సేవగా మారింది. గ్రామ ప్రజల ఆర్థిక స్థితి మెరుగుపడటానికి కూడా ఇది దోహదపడిందని చెప్పబడుతోంది.
ఈ విశేషం గురించి తెలిసి ఇతర ప్రాంతాల నుంచి కూడా అనేక మంది ఈ ఆలయాన్ని దర్శించడానికి వస్తున్నారు. కొందరు వ్యాపారాభివృద్ధి కోసం అప్పు తీసుకుంటే, మరికొందరు కేవలం దర్శనం చేసుకున్నా ఆర్థిక సమస్యలు తొలగుతాయని నమ్ముతున్నారు.
ఇలాంటి సంప్రదాయాలు భక్తి, విశ్వాసం, సామాజిక సహకారం—all కలిసిన ఉదాహరణగా నిలుస్తాయి. అయితే, ఇవి విశ్వాసాలపై ఆధారపడిన విషయాలు మాత్రమేనని, శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఉండకపోవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మొత్తంగా చూస్తే, ఈ హనుమ ఆలయం భక్తి మాత్రమే కాదు, ఆర్థిక సహకారం అందించే ప్రత్యేక క్షేత్రంగా గుర్తింపు పొందింది. భక్తులు విశ్వాసంతో ముందుకు సాగేందుకు ఇది ఒక ప్రేరణగా నిలుస్తోంది.
Also read:
