(Pushkaralu) భారతీయ సనాతన సంప్రదాయంలో నదులకు అత్యంత విశిష్ట స్థానం ఉంది. వాటిలో గంగానది తర్వాత అత్యంత పవిత్రమైన నదిగా యమునా నదిని భావిస్తారు. యమునా కేవలం ఒక నది మాత్రమే కాదు, యమునా దేవిగా భక్తులచే ఆరాధించబడే దైవ స్వరూపం కూడా. పురాణాల ప్రకారం యమధర్మరాజు సోదరిగా యమునా దేవికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.

శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ జీవితంతో యమునా నదికి విడదీయరాని అనుబంధం ఉంది. గోకులం, వృందావనం ప్రాంతాల్లో బాలకృష్ణుడు గడిపిన అనేక దివ్య లీలలు యమునా తీరంలోనే జరిగాయని పురాణాలు వివరిస్తాయి. గోపికలతో కృష్ణుడు చేసిన క్రీడలు, కాళీయ మర్దనం వంటి ఘట్టాలు యమునా నదిని మరింత పవిత్రంగా నిలిపాయి. అందుకే ఈ నదిని భక్తులు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు.

ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి వచ్చే యమునా పుష్కరాలు (Pushkaralu) హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యకాలంగా భావించబడతాయి. ఈ సమయంలో యమునా నదిలో స్నానం చేయడం, పూజలు నిర్వహించడం, దానధర్మాలు చేయడం విశేష ఫలితాలను ఇస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. పుష్కర కాలంలో చేసే జపం, తపస్సు, పితృ తర్పణం, దానాలు సాధారణ కాలంతో పోలిస్తే అనేక రెట్లు పుణ్యఫలాన్ని అందిస్తాయని పురాణాలు పేర్కొంటాయి.
![]()
భక్తుల నమ్మకాల ప్రకారం యమునా పుష్కర స్నానం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత, ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సు, సానుకూల ఆలోచనలు పెరుగుతాయి. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య సఖ్యత, ఐశ్వర్యం, సుఖసంతోషాలు వృద్ధి చెందుతాయని విశ్వసిస్తారు. అలాగే చెడు ప్రభావాలు తొలగి దైవానుగ్రహం లభిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు.
పుష్కరాల సమయంలో యమునా దేవిని భక్తితో ఆరాధించడం ద్వారా పాప విమోచనం కలిగి, జీవితంలో శుభ మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయని ఆధ్యాత్మిక వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయితే ఇవన్నీ మత విశ్వాసాలు, సంప్రదాయాల ఆధారంగా ఉన్న అభిప్రాయాలని గుర్తుంచుకోవాలి. భక్తి, విశ్వాసంతో చేసే పూజలు వ్యక్తిగత ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని పెంచడంలో సహాయపడతాయని భావిస్తారు.
Also read:
