(Fish) చేపలకు జ్ఞాపకశక్తి ఉండదని, వాటి మెదడు చాలా చిన్నదని చాలామంది భావిస్తుంటారు. అయితే శాస్త్రవేత్తలు నిర్వహించిన ఒక ఆసక్తికరమైన పరిశోధన ఈ అభిప్రాయాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. మనుషుల మాదిరిగానే చేపలు కూడా ఇతరులను గమనించి నేర్చుకునే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయని ఈ అధ్యయనం వెల్లడించింది.
యూరప్లో సాధారణంగా కనిపించే నైన్-స్పైన్డ్ స్టిక్ల్బ్యాక్ అనే చేప జాతిపై డర్హామ్ యూనివర్సిటీ శాస్త్రవేత్తలు పరిశోధనలు నిర్వహించారు. ఈ అధ్యయనంలో చేపలు కేవలం తమ అనుభవాల ఆధారంగానే కాకుండా, ఇతర చేపల ప్రవర్తనను గమనించి కూడా నిర్ణయాలు తీసుకుంటాయని గుర్తించారు. ముఖ్యంగా మెరుగైన ఫలితాలు ఇచ్చే పద్ధతిని ఎంచుకుని దానిని అనుసరించే ప్రత్యేక లక్షణం వాటిలో ఉందని తేలింది.
మనుషులలో కనిపించే ‘హిల్-క్లైంబింగ్’ వ్యూహం అనే సామాజిక అభ్యాస విధానం ఈ చేపల్లో కూడా ఉండటం పరిశోధకులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. ఈ వ్యూహం ప్రకారం ఇతరులు ఉపయోగిస్తున్న మెరుగైన పద్ధతులను గమనించి వాటిని అనుసరించడం ద్వారా మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చు. ఇప్పటి వరకు ఈ సామర్థ్యం ప్రధానంగా మనుషులు మరియు కొన్ని అధిక మేధస్సు కలిగిన జంతువుల్లో మాత్రమే ఉంటుందని భావించారు.
పరిశోధనలో భాగంగా 270 స్టిక్ల్బ్యాక్ చేపలను ప్రత్యేక అక్వేరియంలలో ఉంచి పరీక్షలు నిర్వహించారు. మొదట రెండు వైపులా ఆహారం అందించే ఫీడర్లను ఏర్పాటు చేశారు. ఒక వైపు ఎక్కువ ఆహారం, మరోవైపు తక్కువ ఆహారం వచ్చేలా చేశారు. చేపలు త్వరగానే ఏ వైపు ఎక్కువ ఆహారం దొరుకుతుందో గుర్తించాయి.
ఆ తరువాత శాస్త్రవేత్తలు ఫీడర్ల స్థానాలను మార్చి, ఇతర (Fish)చేపలు కొత్త ప్రదేశంలో ఆహారం తీసుకుంటున్న దృశ్యాలను పరీక్షలో ఉన్న చేపలకు చూపించారు. ఫలితంగా దాదాపు 75 శాతం చేపలు తమ పాత అనుభవాన్ని పక్కన పెట్టి, ఇతర చేపలను గమనించడం ద్వారా కొత్తగా ఎక్కువ ఆహారం లభించే ప్రాంతాన్ని గుర్తించి అక్కడికే వెళ్లాయి.
ఈ పరిశోధన ద్వారా చిన్న మెదడు ఉన్న జీవుల్లో కూడా అద్భుతమైన సంజ్ఞానాత్మక సామర్థ్యాలు ఉండవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు. మెదడు పరిమాణం కంటే నేర్చుకునే విధానం, పరిసరాలను గమనించే సామర్థ్యమే ముఖ్యమని ఈ అధ్యయనం సూచిస్తోంది. చేపలు కూడా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తమ నిర్ణయాలను మార్చుకునే తెలివితేటలు కలిగి ఉన్నాయని ఈ పరిశోధన మరోసారి నిరూపించింది.
ఈ ఆసక్తికరమైన అధ్యయనం జంతు ప్రపంచంలో మేధస్సు గురించి మన అవగాహనను మరింత విస్తరించడమే కాకుండా, చిన్న జీవుల సామర్థ్యాలను తక్కువ అంచనా వేయకూడదనే విషయాన్ని గుర్తు చేస్తోంది.
Also read:
