శ్రావణ మాసం శుక్ల పక్ష పంచమి రోజున జరుపుకునే (NagPanchami) నాగుల పంచమి హిందూ సంప్రదాయంలో ఎంతో విశిష్టమైన పర్వదినం. నాగదేవతలను పూజించడం, ప్రకృతిని గౌరవించడం ఈ పండుగలో ప్రధాన భాగం. ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో నాగుల పంచమి రోజున పుట్టకు పూజలు చేసి, నాగ పడిగలను ఆరాధించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
ఈ రోజున భక్తులు ఉదయాన్నే తలస్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి పుట్ట వద్దకు వెళ్తారు. పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, పూలతో పుట్టను అలంకరించి నాగదేవతకు పూజలు చేస్తారు. పుట్టకు ఆవుపాలు సమర్పించడం కూడా సంప్రదాయంలో భాగంగా ఉంది. పుట్టలు అందుబాటులో లేని వారు రాగి, వెండి లేదా రాతితో తయారు చేసిన నాగ పడిగలను ఇళ్లలో, శివాలయాల్లో లేదా రావి చెట్ల వద్ద ప్రతిష్ఠించి పూజిస్తారు.
నాగేంద్రుడిని పరమశివునికి ప్రీతిపాత్రమైన దేవతగా, సుబ్రహ్మణ్య స్వామి రూపంగా భక్తులు కొలుస్తారు. అనంతుడు, వాసుకి, శేషుడు తదితర నవనాగుల పేర్లను స్మరిస్తూ పూజలు నిర్వహిస్తారు. నాగ పూజతో రాహు-కేతు, సర్పదోషాలు తొలగి కుటుంబంలో శాంతి, సుఖసంతోషాలు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
నాగుల పంచమి (NagPanchami) రోజున ప్రత్యేకంగా పాటించే మరో ఆచారం తోబుట్టువుల మధ్య అనుబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. నాగ పడిగను పూజించి, పాలు సమర్పించిన అనంతరం ఆ పాలను సోదరుల కళ్లకు కడిగే సంప్రదాయం కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉంది. సోదరులు ఆరోగ్యంగా, ఆయురారోగ్యాలతో, సిరిసంపదలతో జీవించాలని కోరుకుంటూ తోబుట్టువులు ఈ ఆచారాన్ని నిర్వహిస్తారు. సోదరుల కళ్లను తోబుట్టువులు కడగడం ద్వారా వారి మధ్య ప్రేమ, ఆప్యాయత మరింత బలపడుతుందని నమ్మకం.
అలాగే సర్పాలు భూగర్భ జీవవ్యవస్థలో, పర్యావరణ సమతుల్యతలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అందుకే వాటిని గౌరవిస్తూ నాగుల పంచమిని ప్రకృతి ఆరాధనకు ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ రోజున భూమిని తవ్వడం, పొలాలు దున్నడం వంటి పనులకు దూరంగా ఉండే సంప్రదాయం ఉంది. ఇలా భక్తి, కుటుంబ బంధం, ప్రకృతి పరిరక్షణను కలిపిన పర్వదినంగా నాగుల పంచమి ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది.
Also read:
