ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భద్రత, స్థిరత్వాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా (India-Japan) భారత్, జపాన్ కీలక అడుగు వేశాయి. న్యూఢిల్లీలో ఆగస్టు 20న భారత రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్, జపాన్ రక్షణ మంత్రి షింజిరో కొయిజుమి సమావేశమై సముద్ర భద్రతా సహకారాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు అంగీకరించారు. ఈ సందర్భంగా రెండు దేశాల మధ్య Maritime Security Cooperationపై Memorandum of Arrangement (MoA)పై సంతకాలు జరిగాయి.
ఈ ఒప్పందం ద్వారా భారత నౌకాదళం, జపాన్ మారిటైమ్ సెల్ఫ్-డిఫెన్స్ ఫోర్స్ మధ్య ఆచరణాత్మక సహకారం మరింత పెరగనుంది. ముఖ్యంగా సముద్ర ప్రాంతంపై సమాచార మార్పిడి, నౌకాదళ సమన్వయం, సంయుక్త విన్యాసాలు, సిబ్బంది-నిపుణుల మార్పిడి వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. సముద్ర మార్గాల భద్రతను కాపాడేందుకు ఇరు దేశాల నౌకాదళాల పరస్పర సందర్శనలు కూడా పెంచాలని నిర్ణయించారు.
నౌకా నిర్మాణంలో కలిసి పనిచేయనున్న భారత్, జపాన్
రక్షణ సహకారాన్ని కేవలం సైనిక విన్యాసాలకే పరిమితం చేయకుండా నౌకా నిర్మాణం, రక్షణ సాంకేతికత, నిర్వహణ రంగాల్లోనూ విస్తరించాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి. జపాన్ సాంకేతిక నైపుణ్యం, భారత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను కలిపి నౌకాదళ నౌకల సంయుక్త అభివృద్ధి, డిజైన్ అవకాశాలను పరిశీలించనున్నారు.
‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ కింద రక్షణ తయారీ సామర్థ్యాలను వినియోగించుకోవడం, నౌకల మరమ్మతు, నిర్వహణ సదుపాయాలను పరస్పరం ఉపయోగించుకోవడం వంటి అంశాలపైనా చర్చలు కొనసాగనున్నాయి. సముద్ర భద్రతకు సంబంధించిన లాజిస్టిక్స్, పోర్ట్ సదుపాయాల వినియోగంలో కూడా సహకారం పెరగనుంది.
సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలకు మరింత ప్రాధాన్యం
(India-Japan) భారత్, జపాన్ ఇప్పటికే నిర్వహిస్తున్న సైనిక విన్యాసాలను మరింత విస్తరించేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. ‘ధర్మ గార్డియన్’, ‘జామెక్స్’ వంటి విన్యాసాలతో పాటు వైమానిక దళాల మధ్య సహకారాన్ని కూడా పెంచనున్నారు. భవిష్యత్తులో మానవరహిత వ్యవస్థలను సంయుక్త విన్యాసాల్లో చేర్చే అవకాశాలను పరిశీలించనున్నారు.
ఇండో-పసిఫిక్లో స్వేచ్ఛాయుత, బహిరంగ వాతావరణాన్ని కొనసాగించడమే తమ ఉమ్మడి లక్ష్యమని ఇరు దేశాలు స్పష్టం చేశాయి. నౌకాయానం, విమానయాన స్వేచ్ఛకు ఆటంకం కలిగించే ఏకపక్ష చర్యలను వ్యతిరేకిస్తున్నట్లు కూడా పేర్కొన్నాయి.
చైనాకు వ్యూహాత్మక సందేశమా?
భారత్-జపాన్ రక్షణ సహకారం విస్తరించడం ఇండో-పసిఫిక్ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ముఖ్యంగా సముద్ర భద్రత, Maritime Domain Awareness, నౌకా నిర్మాణం, సమాచార మార్పిడి వంటి రంగాల్లో సహకారం పెరగడం ప్రాంతీయ వ్యూహాత్మక సమీకరణాలను ప్రభావితం చేయగలదు. అయితే ఈ ఒప్పందాన్ని నేరుగా ఏదైనా దేశానికి వ్యతిరేకమైన సైనిక కూటమిగా పేర్కొనడం కంటే, ఇండో-పసిఫిక్లో భద్రతా సహకారాన్ని బలోపేతం చేసే చర్యగా చూడటం సరైనది.
భారత్-జపాన్ ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక, ప్రపంచ భాగస్వామ్యం ఇప్పటికే రక్షణ రంగంలో వేగంగా విస్తరిస్తోంది. తాజా సముద్ర భద్రతా ఒప్పందంతో రెండు దేశాల నౌకాదళ సహకారానికి మరింత స్పష్టమైన వ్యవస్థ ఏర్పడింది. రక్షణ సాంకేతికత నుంచి నౌకా నిర్మాణం వరకు ఈ భాగస్వామ్యం భవిష్యత్తులో మరింత విస్తరించే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
Also read:
